Procedura zobowiązania do leczenia odwykowego

ostatnia zmiana: 11.02.2016
 

 

Leczenie osób uzależnionych od alkoholu jest dobrowolne, a przymus leczenia może być nałożony jedynie przez Sąd. Sądami właściwymi do rozpatrywania spraw o zobowiązanie do leczenia odwykowego są wydziały rodzinne i nieletnich w Sądach Rejonowych.

Niniejszą procedurę regulują przepisy ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 z późn. zm.).

Do Sądu Rejonowego wniosek o zobowiązanie do leczenia odwykowego mogą złożyć wyłącznie 2 instytucje:

  1. 1.      Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
  2. 2.      Prokuratura

Złożenie wniosku przez inne instytucje bądź osoby fizyczne bezpośrednio do Sądu - a nie za pośrednictwem Komisji RPA bądź Prokuratury spowoduje odrzucenie go jako pochodzący od osoby nieuprawnionej. 

Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Lesznie przyjmuje wnioski o leczenie odwykowe osób uzależnionych od alkoholu, które posiadają miejsce zamieszkania lub pobytu na terenie gminy Leszno. Zgłoszenia przyjmowane są osobiście w każdy czwartek w godz. 16.15 - 17.15 w Lesznie, przy ul. Warszawskiej 1 (salka katechetyczna) lub w Urzędzie Gminy, w pokoju nr 26 każdego dnia roboczego u p. Iwony Studnickiej. Telefonicznie udzielane są jedynie informacje ogólne np. o zasadach pracy Komisji lub adresach i telefonach poradni leczenia uzależnień. Informacje o stanie konkretnej sprawy udzielane są tylko na miejscu – nie przez telefon.

 

Pobierz wniosek


PRZEBIEG PROCEDURY:


KROK 1 – zgłoszenie

Aby zgłosić kogoś na leczenie odwykowe, należy wypełnić WNIOSEK i złożyć go do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Wniosek może złożyć dowolna osoba lub instytucja (np. ośrodek pomocy społecznej, policja, prokuratura, szkoła, zakład pracy, kurator, izba wytrzeźwień). Zdarza się, że członkowie rodziny chcąc uniknąć sytuacji konfliktowych z alkoholikiem zgłaszają problem dzielnicowemu lub pracownikowi socjalnemu. Wówczas to policja lub ośrodek pomocy społecznej  stają się wnioskodawcami, a składany wniosek zawiera odpowiednie uzasadnienie.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, na leczenie odwykowe można skierować osobę, która:
a/ powoduje rozkład życia rodzinnego,
b/ demoralizuje nieletnich,                                            
c/ systematycznie zakłóca spokój lub porządek publiczny,
d/ uchyla się od pracy.


Podczas składania wniosku można podać dane osób mogących być świadkami w sprawie przed sądem.

 

KROK 2 – gromadzenie informacji

Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Lesznie zbiera informacje na temat osoby zgłoszonej – z policji, pomocy społecznej. Na spotkanie z Komisją zaprasza się osobę zgłoszoną, w uzasadnionych przypadkach wnioskodawców lub świadków. Z uwagi na bardzo dużą liczbę prowadzonych spraw czas oczekiwania na tzw. rozmowę motywującą do leczenia może trwać do 2 miesięcy. Zaproszenie na rozmowę motywującą wysyłane są zawsze listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i jest dwukrotnie awizowane przez pocztę.

 

Możliwe są następujące wersje wydarzeń: 


Wariant 1 -  osoba zaproszona na rozmowę zgłasza się na posiedzenie Komisji
           

Rozmowę motywującą prowadzą co najmniej dwie osoby. Są to osoby posiadające umiejętności konfrontacji i motywowania do terapii. Komisja informuje o wpłynięciu wniosku i celu spotkania. Aby wykorzystać sytuację do celów konfrontacyjnych, omawia się zebrane z wywiadów informacje. Stwarza się możliwość szerszego spojrzenia na problem alkoholowy. Osobie zgłaszającej się przedstawiona zostaje propozycja podjęcia terapii w placówkach leczenia odwykowego. Leczenie jest bezpłatne.

Jeżeli osoba uzależniona podejmie decyzję o dobrowolnym leczeniu podpisuje w siedzibie Komisji zobowiązanie, iż w ciągu 2 tygodni zgłosi się do wybranej placówki celem podjęcia leczenia, w przeciągu 1 miesiąca dostarczy Komisji pisemne poświadczenie zgłoszenia się na leczenie, a po 6 miesiącach (zazwyczaj na wezwanie Komisji) pisemne poświadczenie kontynuowania leczenia odwykowego.

Niedopełnienie powyższych terminów lub przerwanie leczenia powoduje, iż sprawa kierowana jest do sądu, o czym osoba uzależniona jest informowana podczas podpisywania zobowiązania.

Jeżeli leczenie realizowane jest skutecznie (tzn. pacjent kończy terapię i utrzymuje abstynencję) Komisja po 2 latach umarza sprawę.

Jeżeli osoba zgłaszająca się na zaproszenie Komisji oświadcza, iż nie ma problemu alkoholowego , a zgromadzone informacje dowodzą uzależnienia od alkoholu, sprawa kierowana jest do Sądu Rejonowego. Przed skierowaniem wniosku do sądu Komisja kieruje osobę zgłoszoną na badanie przez biegłych sądowych (otrzymuje ona skierowanie, w którym wyznacza się dzień i godzinę badania).

Badanie w przedmiocie uzależnienia

Przeprowadza je dwuosobowy zespół biegłych, złożony z lekarza psychiatry i psychologa. Jeżeli osoba skierowana na badanie nie zgłasza się, odmawia poddania się badaniu, biegły przedstawia te okoliczności w sporządzonej notatce. Opinie przekazywane są do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

            Odczytanie opinii biegłych i propozycji terapii

Komisja zaprasza zainteresowane strony na odczytanie opinii biegłych. Kiedy biegli orzekający nie stwierdzili uzależnienia, Komisja umarza sprawę. Jeśli natomiast biegli rozpoznali uzależnienie Komisja odczytuje zapisaną w opinii diagnozę i przedstawia propozycje leczenia zgodnie z zaleceniem biegłych tj. leczenie ambulatoryjne lub stacjonarne)

            Monitorowanie udziału w terapii

Przebieg leczenia jest monitorowany przez Komisję. Placówki odwykowe przesyłają informacje o przerwaniu leczenia  i o osobach, które na nie w ogóle się nie zgłosiły. W takich sytuacjach Komisja przesyła sprawę do sądu. Jeżeli leczenie jest realizowane skutecznie, tj. pacjent kończy terapię i utrzymuje abstynencję, komisja po dwóch latach umarza sprawę.  

 

Wariant 2 – osoba zaproszona na rozmowę nie zgłasza się

Ponownie zostaje wysłane wezwanie wraz z informację, iż w przypadku nie stawienia się na posiedzeniu Komisji, sprawa zostanie skierowana do sądu z wnioskiem o zobowiązanie do leczenia odwykowego. Jeżeli osoba zgłoszona nie stawi się dwukrotnie, za trzecim razem wysyła się skierowanie na badanie przez biegłych.

 

Wariant 3 -  osoba zgłoszona nie stawia się na żadne wezwanie

Jeżeli osoba zgłoszona na leczenie nie stawia się na żadne wezwanie, ani przed Komisją, ani na badanie przez biegłych, a zebrane informacje wskazują na uzależnienie od alkoholu, wówczas Komisja kieruje do Sądu Rejonowego wniosek o zobowiązanie do leczenia odwykowego.

 

KROK 3 – Kierowanie wniosku o zobowiązanie do leczenia odwykowego do Sądu

Procedura sądowego zobowiązania do leczenia odwykowego jest uruchamiana w następujących przypadkach:

a) gdy osoba nie zgłosi się na zaproszenie bądź wezwanie na rozmowę motywacyjną, a zebrane z wywiadów informacje potwierdzają uzależnienie od alkoholu,

b) gdy osoba zgłosi się na zaproszenie bądź wezwanie na rozmowę motywacyjną i oświadczy, że nie zgadza się dobrowolnie leczyć odwykowo,

c) gdy osoba przerwie dobrowolnie podjęte leczenie odwykowe. 


KROK 4 – Orzeczenie obowiązku poddania się leczeniu

 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami Sąd powinien wyznaczyć pierwszą rozprawę w ciągu miesiąca od wpłynięcia wniosku Komisji o zobowiązanie do leczenia odwykowego uczestnika. Sąd w pierwszej kolejności uczestnika postępowania kieruje na badanie przez biegłych. Postępowanie sądowe może się przedłużać np. z powodu nieobecności uczestnika, uchylania się od badania przez biegłych, przedstawiania innych dowodów itp. Sąd ma uprawnienia do nakazania przymusowego doprowadzenia przez Policję uczestnika na rozprawę, jak również na badanie. Postępowanie przed sądem jest dla osoby uzależnionej bezpłatne.
Komisja nie ma wpływu na czas rozpatrzenia sprawy przez Sąd. Ten etap postępowania odbywa się bez udziału członków Komisji. W toku postępowania Sąd może wydać następujące postanowienia:

a) oddalić wniosek, gdy osoba nie jest uzależniona

b) o obowiązku leczenia odwykowego w otwartym (niestacjonarnym) zakładzie leczniczym (czyli poradni) lub w zakładzie zamkniętym (stacjonarnym czyli w szpitalu) 

Postanowienie sądu o zobowiązaniu do leczenia odwykowego w formie pisemnej otrzymuje osoba uzależniona oraz placówka odwykowa, w której ma odbywać się leczenie. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na wniosek może otrzymać odpis postanowienia sądu w danej sprawie. Sądowy obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu trwa nie dłużej niż 2 lata od uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Na czas trwania obowiązku leczenia sąd może ustanowić nadzór kuratora


KROK 5 – Zmiana orzeczenia sądu

Gdy leczenie w warunkach ambulatoryjnych nie przynosi pożądanych efektów, nie jest prawidłowo realizowane przez pacjenta lub zostało przerwane – sąd może zmienić formułę leczenia na stacjonarną w oddziale całodobowym.    




Informacje przygotowano na podstawie broszury PARPA – Przewodnik do procedury zobowiązania do leczenia odwykowego (aut. K. Dąbrowska, D. Zwierzchowski, Warszawa 2006)

 
 

Szybki kontakt

  • Al. Wojska Polskiego 21
  • 05-084 Leszno
  • tel. 22 725 80 05
  • fax. 22 725 85 52
  • email: urzad@gminaleszno.pl
  • rachunek: Bank Spółdzielczy w Sochaczewie
  • nr: 89 9283 0006 0025 8629 2000 0010